Soms lees je iets wat je raakt dan naar de achtergrond verdwijnt en daar blijft knagen tot het zo begint te irriteren dat je er iets mee moet. Zo ongeveer werd tien jaar geleden in 2014 bij mij het zaadje voor dit project geplant. De aanleiding was een artikel in juni van dat over de vondst van 800 babylijkjes op het terrein van een katholieke instelling voor ongehuwde zwangere meisjes in Ierland. Het artikel legde onomwonden bloot dat er van veilig opgroeien geen sprake is geweest. En vooral dat laatste leidde bij mij tot irritatie. Want dit was niet voor het eerst dat ik las over weeskinderen waarmee haast beleidsmatig, onzorgvuldig werd omgesprongen.
Van historische roman naar project
Ik wilde een roman schrijven waarin ik deze Ierse vondelingen en wezen een stem zou geven, mijn bijdrage om recht te doen aan hun bestaan. Ik dook in hun geschiedenis, legde contacten met betrokken organisaties en nazaten en bereidde mijn reis naar Ierland voor. Eind mei 2020 zou mijn vlucht vertrekken. Helaas trok Corona een dikke streep door de plannen. Ik leek genoodzaakt het project voor een langere periode uit te stellen. Ware het niet dat een paar maand later in het stadsarchief van Amsterdam de indrukwekkende tentoonstelling Vondelingen over Vondelingen in het Aalmoezeniersweeshuis van Amsterdam te zien was. Daar ontdekte ik dat ook Amsterdam haar voorbeelden heeft wat betreft vogelvrije lotsbestemmingen van vondelingen en wezen. Dus waarom niet gewoon hier in mijn eigen stad de Amsterdamse aalmoezenierswezen hun levensverhaal laten vertellen. De woonadressen op hun overlijdensakte werden de basis voor de Vondelingenwandeling In de voetsporen van de kinderen van de Koeke Bakker.
Ondertussen worstelde ik met de vraag hoe het toch mogelijk is dat kinderen die niet beschermd worden door familiebanden zo vogelvrij kunnen zijn binnen de samenleving waar ze opgroeien en waarom hun lotsbestemmingen, eeuwenlang onveranderd zo vanzelfsprekend bij deze ongewortelde kinderen lijkt te horen. Ik sprak erover met verschillende mensen en het viel op dat iedereen de vraag herkende maar net als ik bleef steken op ‘t antwoord. Ik besloot een podcast te maken waarin ik op zoek ga naar het antwoord. En met deze podcast was het project compleet.
Titel
Tijdens het spitten in de archieven viel mijn oog regelmatig op een vindbewijs waaruit bleek dat het betreffend kind ‘…op de stoep van de Koeke Bakker, hoek Leidsche Gragt Prinsche Gragt naast het Aalmoezeniersweeshuis…’ te vondeling was gelegd. Twintig van deze kinderen kregen een rol in de roman die daarmee, hoe kon het anders de naam De kinderen van de Koeke Bakker kreeg. Zeven vondelingen overleden nog voor ze in het weeshuis een naam kregen. Zij hebben daarom in juridische zin nooit bestaan. Aan hen wordt in een apart hoofdstuk dit project opgedragen.
Missie en drijfveer
“De drijfveer voor dit project komt voort uit mijn eigen ontstaansgeschiedenis waarin ik na mijn geboorte werd afgestaan ter adoptie en de eerste acht maanden van mijn leven in een weeshuis woonde. Deze ervaring maakte mij wakker voor de vraag waarom kinderen die niet beschermd worden door familiebanden en feitelijk van niemand zijn, zo haast vanzelfsprekend vogelvrij zijn binnen de samenleving waar ze opgroeien. En waarom er door de eeuwen heen zo weinig is veranderd in de manier waarop wij als samenleving ons verhouden tot deze ongewortelden. Het is mijn missie om dit zichtbaar te maken in de hoop dat hier gesprek uit ontstaat dat tot nieuwe inzichten leidt en ander handelen.”
Totstandkoming
Om het project te kunnen financieren riep ik in november 2024 de hulp in van Voordekunst hèt crowdfundingsplatform voor de creatieve sector. Zij omarmden het Vondelingenproject onmiddellijk en boden mij een platform om het geld bijeen te halen wat er nodig was om het project in de wereld te kunnen zetten, begeleidden mij in het proces van campagne voeren en hielpen mij met goeie tips hoe je dat succesvol doet. En succesvol was het!
Link naar de campagnepagina van Voordekunst
Voordekunst Campagnefilm
Speciale dankzegging
Het vondelingenproject De kinderen van de Koeke Bakker is er mede dankzij donaties, medewerking en onverminderde steun van Voordekunst, Cultuurfonds Noord-Holland, Amsterdams Fonds voor de Kunst, Podcast Factory, Nanda Geuzebroek, Dorien de Vries, Fé van Megen, Noah Hoek, Patrick van Veen, School der poëzie, Ingmar Nieuwold, Martine Both, Fred Penninga, Jean Bergé, Jadelief van der Wal, Milly Torres, Marco de Goede, Isabelle Lauffenburger, Mirjam en Désirée van Tiel, Leo Bruns en vele anderen.
Donateurs vertellen…
Dat juist De kinderen van de Koeke Bakker, een project dat gaat over te leven in een samenleving waar je van niemand bent,
Babet M. Ch. Bruns
zo zonder twijfel en ruimhartig gedragen
wordt maakt mij dankbaar en
stemt hoopvol.